De Geschiedenis van Dordrecht

Van nederzetting tot stad

De stad Dordrecht vindt haar oorsprong omstreeks het jaar 1120 na Christus. In het veenmoeras tussen de rivier de Dubbel en haar zijriviertje de Thuredrith, ontstond een nederzetting die we vandaag de dag Dordrecht noemen. Naar alle waarschijnlijkheid is de nederzetting naar het kleine riviertje genoemd.

Bij deze nederzetting moesten de zeeschepen hun lading overbrengen op binnenschepen om verder te kunnen. Scheepvaart en handel zorgden voor een bloeiende economie en Dordrecht groeide gestaag. Omstreeks 1220 werden stadsrechten toegekend. De stad Dordrecht was geboren, en mag zich zelfs de “Oudste stad van Holland” noemen.

De Middeleeuwen.

Door de gunstige ligging van de stad, verwierf Dordrecht al snel het zogenaamde “stapelrecht”. Dit hield in dat de zeeschippers verplicht waren hun lading in Dordrecht te lossen en te koop aan te bieden. De welvaart groeide en al snel was Dordrecht de belangrijkste stad van Holland. De periode van 1350 tot 1450 wordt de “Dordrechtse Gouden Eeuw” genoemd.

in 1418 vond het Beleg van Dordrecht plaats. Tijdens de Hoekse- en Kabeljauwse Twisten werd de stad belegerd door Jan van Brabant en Jacoba van Beieren, maar de stad hield stand en varbrak de belegering. Kort daarna werd de grootste concurrent, de stad Geertruidenberg, platgebrand.

Maar aan de welvaart en groei kwam abrupt een einde. In de nacht van 18 en 19 November 1421 braken tijdens een noordwesterstorm de dijken. De Elizabethsvloed deed de Grote Waard verdwijnen, waardoor de stad in één klap haar hele achterland kwijt was. De handel stortte volledig in elkaar.

Een tweede ramp volgde. Op 28 Juni 1457 verwoestte een 5 dagen durende vuurzee 700 huizen en een deel van de Grote kerk.

De 16e en 17e eeuw.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog was Dordrecht aanvankelijk trouw aan de Spaanse koning. In 1572 dreigde de handel echter opnieuw in te storten door her Spaanse bewind. Dordrecht schaarde zich aan de zijde van de Watergeuzen en wist zo een Spaanse invasie te voorkomen.

In hetzelfde jaar kwam de Eerste Vrije Statenvergadering bijeen. Tijdens deze vergadering werd Willem I van Oranje weer als stadhouder aangesteld en werd de opstand tegen Spanje gecoördineerd en gefinacierd.
In 1575 werd de Unie van Dordrecht gesloten, wat gezien kan worden als de eerste grondwet van Holland. Daarmee ontstond de basis van de Republiek der Verenigde Nederlanden.

Ook op kerkelijk gebied was Dordrecht belangrijk. Als centrum van de Reformatie speelde het een grote rol. Van 13 november 1618 tot 29 mei 1619 wordt de internationale Dordtse Synode gehouden. Tijdens deze Synode worden belangrijke besluiten genomen, zoals het uit de kerk zetten van de Remonstranten en het maken van een nieuwe bijbelvertaling (de Statenvertaling).

Tijdens de 17e eeuw wordt er een begin gemaakt aan de inpoldering van de door de Elizabethsvloed verloren gegane gebieden. In nog geen 60 jaar tijd is het Eiland van Dordrecht gereed.
Helaas voltrok zich weer een nieuwe ramp. In 1636 brak de grootste pestepidemie in de plaatselijke geschiedenis uit. Een op de zes Dordtenaren (circa 3700 mensen) verloor hierbij het leven.

De 18e eeuw tot nu.

Tijdens de 18e eeuw komen de burgers in opstand tegen de aristocratie en de wethouders. Inlijving door de Fransen was hiervan het gevolg. Op 19 januari 1795 trokken 200 Franse troepen de stad Dordrecht binnen. Deze belegering duurde tot 24 November 1813.

In de 19e eeuw brak er een cholera-epidemie uit. Wederom stierven er honderden Dordtenaren door ziekte. Om verdere verspreiding te voorkomen, werden alle binnengrachten gedempt en een waterleiding aangelegd.
Vanaf 1850 breidde de stad zich als gevolg van enorme bevolkingsgroei uit tot over de Spuihaven. Al snel veranderde Dordrecht van een rijke handelsstad in een arm industriegebied.

Dordrecht was door haar ligging in de polders nog steeds afhankelijk van vervoer over water. Door de aanleg van spoorwegen en een wegennetwerk verdween een groot deel van de handel naar Rotterdam en Antwerpen.
Pas vanaf 1872 is Dordrecht aangesloten op het spoorwegennet. Aansluiting op het wegennet volgde pas in 1936, door de brug over het Hollandsch Diep.

Tijdens de crisisjaren werd vanaf 1930 als werkverschaffingsproject de Dordtse Biesbosch ingepolderd. Door grenswijzigingen met het naburige Dubbeldam konden steeds nieuwe woonwijken en industriegebieden worden aangelegd, en er was geld om het oude stadscentrum te saneren.

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd er fel gevochten om de stad. en ook in in de winter van 1944-1945 lag Dordrecht en omgeving onder vuur. De grens tussen bevrijd en bezet gebied lag bij het Hollandsch Diep.
Tijdens de watersnoodramp van 1 februari 1953 was Dordrecht, door haar ligging aan de rand van het rampgebied, een van de belangrijkste hulpverleningscentra.

De annexatie van Dubbeldam en een deel van Sliedrecht zorgde ervoor dat de stad in 1970 weer een enorme groei doormaakte. Dordrecht is nu, met bijna 120.000 inwoners, de op twee na grootste stad van Zuid-Holland.